La chica del tren: Ser ou parecer, velaí a cuestión

Xente nunha concorrida estación de tren

“Está enterrada debajo de un abedul, cerca de las viejas vías del tren”. Este é o punto de partida de La chica del tren (Planeta, 2015), de Paula Hawkins, un dos grandes éxitos deste ano que remata (quizais axude que, nesta “aldea global”, te recomenden persoeiros tan coñecidos coma Gwyneth Paltrow…).

Deste xeito, ao igual ca en tantos outros thrillers, o inicio do relato fúndese co seu final para, a continuación, dar un xiro mestre e comezar a debullar a perspectiva das tres protagonistas (Rachel, Megan e Anna), que han de darnos as claves para entender ese desenlace. A quen debemos crer? De quen fiarnos? Ningún dos personaxes, xa sexan os principais ou os secundarios, semellan ofrecernos garantías. Xurde a dúbida e fáisenos difícil chegar a empatizar con eles ou elas.

Interésame especialmente Rachel. Marcada por unha vida sen agarimo da nai e maltrada polo seu ex-marido, está desempregada (aínda que finxe conservar o seu traballo), deprimida e alcólica. Desde a ventá indiscreta na que se converte o seu vagón de tren dedícase a imaxinar as vidas d@s habitantes do seu antigo barrio. E para xustificar esa tendencia, no comezo do primeiro extracto do seu diario explica:

Mi madre solía decirme que tenía una imaginación hiperactiva; Tom también me lo decía. No puedo evitarlo, veo estos restos de ropa, una camiseta sucia o un zapato solitario, y sólo puedo pensar en el otro zapato, y en los pies que los llevaban.

La chica del tren é o thriller do ano
Portada de “La chica del tren”, opera prima de Paula Hawkins

É aí donde aparece un dos leit motiv da obra: o tema do voyeurismo (entendido non desde o punto de vista da parafilia sexual, senón como o desexo irrefrenable de observar en secreto, sen ser vista, para logo inferir comportamentos, costumes e estilos de vida a partir do fragmento de existencia que está a contemplar).

Vemos, pero tamén nos ven. Que imaxe proxectamos de nós mesmos? O que somos en realidade? O que nos gustaría ser? Ou o que a nosa peripecia vital nos levou a ser neste momento concreto? É a propia Rachel quen nos convida a reflexionar sobre esta cuestión tan importante, como se demostrará, na investigación do crime acontecido.

En estos trenes hay rostros familiares, gente que veo todas las semanas yendo de un lado para otro. Los reconozco y seguramente ellos me reconocen a mí. Lo que no sé es si me ven tal y como realmente soy.

Ata o desenlace do libro non deixa de poñerse en dúbida a verosimilitude do testemuño de Rachel e o seu papel na trama. Ao igual có Nick de Perdida (Gillian Flynn, 2013) ou -como non telo presente!- o Meursault de O Estranxeiro (Albert Camus, 1942), Rachel é unha antiheroína incapaz de aceptar e -o que é máis importante- de expresar o que realmente sente.

Finalmente, e despois de moitos tira e afrouxa con ese “Gran Irmán” no que se ten convertido a sociedade actual, parece que o individuo (neste caso, Rachel), cuestionado, xulgado e alienado por se saír dos parámetros do “home-masa”, remata vencendo e véndose fortalecido malia ter que vivir (ou sobrevivir) nunha mentira. Unha inquedante historia sobre a humanidade nos nosos días.

Hawkins, Paula. La chica del tren. Planeta. Barcelona, 2015. 493 páxinas.

Foto: planetadelibros.com